Πως εξηγείται το μέγεθος αυτής της ήττας του ΠΑΣΟΚ;

Αντικείμενο της προηγούμενης ανάρτησής μου ήταν ο εντοπισμός των πιο σημαντικών αιτιών της ήττας του ΠΑΣΟΚ. Κατά τη γνώμη μου όμως αυτές οι αιτίες μόνες τους δεν εξηγούν επαρκώς το τόσο μεγάλο μέγεθος αυτής της ήττας, της μεγάλης πτώσης των εκλογικών ποσοστών του ΠΑΣΟΚ, αν θέλετε.

Η ήττα, που προδιαγραφόταν για το ΠΑΣΟΚ, έγινε οδυνηρή, όπως ορθά τη χαρακτήρισε ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, επειδή κάποιοι παράγοντες συναντήθηκαν την προεκλογική περίοδο και έκαναν αρκετούς πολίτες εν δυνάμει ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ να μην το επιλέξουν τελικά.

Το κοκτέιλ αυτό των παραγόντων της πτώσης των εκλογικών ποσοστών του ΠΑΣΟΚ μπορεί να αναλυθεί στα εξής συστατικά:

Το μεγάλο σοκ! Η μεγαλύτερη καταστροφή που γνώρισε η χώρα μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο συνέβη αυτό το καλοκαίρι και μάλιστα μεσούσης της προεκλογικής περιόδου. Οι Έλληνες πολίτες έζησαν για 11 μέρες την απόλυτη κατάρρευση του κράτους, την παντελή έλλειψη συντονισμού, την απουσία σχεδίου ή εκτέλεσης σχεδίου εκκένωσης χωριών και το μόνο σχέδιο αντιμετώπισης κρίσεων περιελάμβανε την επικοινωνιακή διαχείρισή της (προσέξατε αλήθεια τα εύσημα που έδωσε ο Πρωθυπουργός στον Ρουσόπουλο και την τοποθέτησή του ως επικεφαλής του οργάνου διαχείρισης κρίσεων – είναι ενδεικτικό το πώς σκέφτεται ο κύριος Καραμανλής – πάλι καλά που δεν έχρισε το Λούλη επικεφαλής! Δεν τολμώ να σκεφτώ τι μας περιμένει στο μέλλον).

Η αποσυσπείρωση
Η αντίδραση των πολιτών σε ένα τέτοιο μεγάλο σοκ ήταν καταλυτική για το μέγεθος της ήττας του ΠΑΣΟΚ. Μεγάλη μερίδα των συμπολιτών μας παρουσίασε μια εξαιρετικά έντονη (και συναισθηματικά ίσως δικαιολογημένη) οργή για το σύστημα (που δεν τους προστατεύει) για το κράτος (όπερ μεταφράστηκε στα κόμματα εξουσίας που κυβερνούν, στον κατά Αλέκαν «δικομματισμό» που κυβερνά, αν θέλετε). Τα νούμερα των 14.000 πυρκαγιών του 2000, των 13.000 πυρκαγιών το 2001 που μειώθηκαν σε μόλις 6.000 το 2007 ενώ η καταστροφή σε εκτάσεις γης δασικές και καλλιεργήσιμες φέτος ισοδυναμούσε με όλη την οκταετία Σημίτη δε συγκίνησαν τους πολίτες! Πολλές φορές ρωτούσα φίλους μου "από τον Πολύδωρα και τον δύσκολο να αποφασίσει το οτιδήποτε Πρωθυπουργό μας περιμένατε κάτι καλύτερο;", για να πάρω την απάντηση ότι κάνω προπαγάνδα υπέρ του ΠΑΣΟΚ!!!
Για πάρα πολλούς συμπολίτες μας για τέτοιες στιγμές απόλυτης κατάρρευσης του κράτους φταίνε όλοι. Και έτσι παρουσιάστηκε το φαινόμενο των δίδυμων πύργων του δικομματισμού που κατάρρευσαν. Οι οπαδοί της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ αποσυσπειρώθηκαν ταχύτατα.

Ο Αλαβάνος ως νέος παίχτης
Ο Αλέκος Αλαβάνος από τα πρώτα βήματα της περιόδου της "Νέας Διακυβέρνησης" άρχισε σιγά-σιγά πλην σταθερά να αναδεικνύεται σε ένα νέο και ιδιαίτερα δυναμικό παίχτη στο πολιτικό μας στερέωμα. Ο Αλαβάνος φρονώ ότι είναι ένας εξαιρετικός πολιτικός που αν και δε συμφωνώ με πολλές από τις ιδέες του εντούτοις όλο αυτά τα χρόνια δεν έχανε ευκαιρία (που του πρόσφερε απλόχερα η πολιτική της ΝεοΔεξιάς) να κάνει αισθητή την παρουσία του, να γίνεται ένα με κοινωνικά κινήματα, να κατεβάζει κόσμο στο δρόμο ή κυρίως να συνασπίζει γύρω από το κόμμα του έξυπνα διάφορες αντιπολιτευτικές φωνές.

Με στίγμα διακριτό και με ηγετική ομάδα που για πρώτη φορά από την ίδρυση του Συνασπισμού δεν αλληθώριζε προς Χαριλάου Τρικούπη μεριά (βλ. Δαμανάκη και Κωνσταντόπουλο), με έντονους αντιπολιτευτικούς τόνους, συχνά ακραίες εκφράσεις εναντίον του πρωθυπουργού (που ελάχιστες φορές (4;) συγκάλεσε υπουργικό συμβούλιο στην τετραετία και ακόμα πιο λίγες εμφανίστηκε στη Βουλή για να απαντάει σε ερωτήσεις του αρχηγού του Συνασπισμου) ο Αλαβάνος έκανε το ΣΥΡΙΖΑ να μοιάζει ως ένα νέο, ανανεωμένο πολιτικό «προϊόν» που για πολλούς άξιζε να επιβραβευτεί εκλογικά, ενώ για άλλους λιγότερο πολιτικοποιημένους ήταν μια ανώδυνη πολιτική επιλογή.

Η επανασυσπείρωση των οπαδών της ΝΔ ακριβώς στην τελική ευθεία
Θεωρώ ότι η εκλογική βάση της Νέας Δημοκρατίας είναι από τη φύση της (συντηρητική και πατροπαράδοτη) πιο εύκολο «θύμα» στο να επανασυσπειρωθεί στο κόμμα από ό,τι οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ. Η δεξαμενή των αριστερών ψηφοφόρων είναι πάντα μια πιο δύσκολη περίπτωση. Οι αριστεροί ψηφοφόροι είναι πολύ πιο απαιτητικοί, είναι αποδεδειγμένα διεθνώς πιο πολιτικοποιημένοι και ευέλικτοι να μετακινηθούν από κόμμα σε κόμμα υπακούοντας στην (δυσερμήνευτη συχνά) φωνή της συνείδησής τους. Έτσι ο Παπανδρέου είχε να "παλέψει" κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας με ένα εξαιρετικής αποτελεσματικότητας καταγγελτικό λόγο εναντίον του "συστήματος του δικομματισμού" ο οποίος έπειθε μια σημαντική μερίδα του ΠΑΣΟΚ ικανή να του προκαλέσει αιμορραγία από τα αριστερά ακριβώς την τελευταία χρονική στιγμή.

Από την άλλη δε όχθη του ποταμού, το γεγονός ότι κατέβηκε ο Πρωθυπουργός στο δρόμο τις τελευταίες 10 μέρες, έπαιξε πολύ έξυπνα στο debate με τον κίνδυνο της μη ύπαρξης αυτοδυναμίας και επανέλαβε με πολύ έντονο τρόπο τις ίδιες υποσχέσεις του 2004 αποδείχτηκε ικανό ώστε αρκετά μεγάλη μερίδα των έτοιμων ψηφοφόρων του ΛΑΟΣ ή άλλων μικρών – μη συγγενών ιδεολογικά με τη ΝΔ κομμάτων – να επανακάμψουν στο κόμμα της Νέας Δημοκρατίας. Παρά λοιπόν τη μείωση κατά 4% σχεδόν του εκλογικού της ποσοστού η ΝΔ συσπείρωσε τον παραδοσιακό πυρήνα των οπαδών της, κάτι που δεν έκανε το ΠΑΣΟΚ. Αν δεν είχε λάβει χώρα όμως η μεγάλη καταστροφή του Αυγούστου, τότε το ΠΑΣΟΚ παρότι δε θα κέρδιζε, δε θα είχε τέτοια σημαντική μείωση των ποσοστών του.

Και το κερασάκι στην τούρτα (ή αλλιώς η χαριστική βολή)
Όταν ανακοινώθηκε το ψηφοδέλτιο Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ με επικεφαλής τη Φώφη Γεννηματά οι νομικοί σύμβουλοι του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ ή κάποιοι γνωστοί συνταγματολόγοι του κινήματος που τώρα είναι απέναντι στον Πρόεδρο (και φυσικά ετοιμάζονταν νωρίς για αυτό) δεν ενημέρωσαν προφανώς τον Παπανδρέου ότι δεν δύναται εκλεγμένος Νομάρχης να θέσει υποψηφιότητα ως βουλευτής ακόμα κι αν παραιτηθεί. Ή ακόμα κι αν τον ενημέρωσαν, δε του επεσήμαναν τον ξεκάθαρο κίνδυνο να ακυρωθεί αυτή του η επιλογή κατόπιν ελέγχου προ της ανακήρυξης των βουλευτών που κάνει ο Άρειος Πάγος.

Έτσι ήρθε η ακύρωση κορυφαίας προεκλογικής επιλογής του Παπανδρέου στο πρόσωπο της Φώφης Γεννηματά, προκλήθηκε -υποθέτω- πανικός στο επιτελείο του Παπανδρέου, προφανώς αυτή η παρέμβαση του Αρείου Πάγου δεν ήταν αθώα, σαφώς η κυβέρνηση έβαλε το χεράκι της ΑΛΛΑ... οι πολίτες τι βλέπουνε; Στα κανάλια το βράδυ εκείνης της Κυριακής όλα τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ να φωνάζουνε για παράνομη ενέργεια του Αρείου Πάγου, ο Λαλιώτης για δικαστικό πραξικόπημα, και κάποιοι νομικοί προσκείμενοι στο ΠΑΣΟΚ να αυτοξεφτιλίζονται επιχειρηματολογώντας ενάντια σε κάτι που ένας φοιτητής Νομικής μαθαίνει στο πρώτο εξάμηνο που διδάσκεται το μάθημα του Συνταγματικού Δικαίου.

Το χειρότερο ήταν ότι η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης μετατέθηκε από τις φωτιές και τις τεράστιες ευθύνες για ενέργειες και παραλείψεις της κυβέρνησης σε ένα τελείως επουσιώδες ζήτημα, στο οποίο το ΠΑΣΟΚ είχε άδικο. Εκείνες τις ώρες τρεις στενοί μου φίλοι, απόφοιτοι νομικής, με κάλεσαν στο τηλέφωνο να μου πουν λίγο ως πολύ ότι δεν προτίθενται να ψηφίσουν το ΠΑΣΟΚ παρότι προσανατολίζονταν σχετικά εξαιτίας αυτής της αναξιόπιστης στάσης του κινήματος και του μη σεβασμού του στη λειτουργία της δικαιοσύνης. Αργότερα έμαθα ότι αυτό το γεγονός αποσυσπείρωσε περαιτέρω τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ και διεύρυνε την ψαλίδα με τη Νέα Δημοκρατία για πρώτη φορά μετά την προκήρυξη των εκλογών.


_Δηλαδή, τι μας λες, Πανούλη; Ότι αν ο Αλαβάνος ήταν στη θέση του Γιώργου, οι εκλογές γίνονταν πριν τις φωτιές που έκαψαν την Ελλάδα, η Φώφη είχε παραμείνει στη θέση της το ΠΑΣΟΚ θα νικούσε;
_ Όχι! Το έγραψα και παραπάνω, ότι άλλα ήταν τα αίτια της ήττας κι αυτοί εδώ είναι οι παράγοντες που επέδρασαν στο να γίνει αυτή η ήττα μεγάλη. Και για να ξεκαθαρίσω κάτι. Πρώτον υποθέσεις κάνουμε, είναι αυτά τα υπέροχα what if που μου αρέσουν τόσο πολύ! Και κατά δεύτερον αν ο Αλαβάνος ήταν αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, τότε τα συμφέροντα που τώρα δείχνουν ανοιχτά τα δόντια τους στο Γιώργο θα λέγανε χειρότερα, θα μιλούσαν για το ότι το ΠΑΣΟΚ γίνεται ένα λαϊκίστικο κόμμα, για την απρέπεια στο λόγο του αρχηγού του μπλα μπλα μπλα! Ξεκάθαρα λοιπόν επαναλαμβάνω ότι ο Γιώργος Παπανδρέου ήταν ό,τι καλύτερο συνέβη στο ΠΑΣΟΚ τα τελευταία χρόνια, το ένωνε πραγματικά και δούλευε με πάθος να το κάνει καλύτερο και πλέον αναδεικνύεται ως η τελευταία ευκαιρία του κόμματος να αποδείξει ότι έχει βούληση και άποψη για το πως η Ελλάδα θα γίνει ένα καλύτερο μέρος για να ζούμε.